Iazko abenduaren 17an Kultura eta Euskara Departamentuaren gidaritzapean Aiako udalerrian kokatzen den Altxerriko kobari argazki erreportaia egin zitzaion. Bertan hartutako argazkien artean zortzi aipagarrienak GureGipuzkoan erabiltzaileen eskura jartzen ditugu.

Altxerriko kobaren argazkiak ez dira Interneten ikusgai dauden lehen aldia, Eusko Jaurlaritzaren Kultura Sailaren webgunean aspalditik dago sorta osoa ikusgai eta iaz igo genuen Juan San Martin bilduman ere makina batzu ageri dira:

 

 

Ala ere, hemen eskuratzen ditugun argazkiak kalitate txukunean izatearekin batera,  diaporama eta Flash aurkezpen bezala ere ikustea dituzue. Eta hauek denak eskuragarri Wikipediako zaletuen gozagarri CC-BY-SA baimenpean ;-)

 

GureGipuzkoan egun ditugun argazki bilduma ofizialak kopuru aldetik handiak badira ere, Indalecio Ojanguren edo Juan San Martin bildumak kasu, 8200 eta 6000 argazkiz osaturik daudelarik, kopuru aldetik txikiagoak baina bilduma haundiak bezain preziatuak direnak erabiltzaileentzat eskuragarri  jartzeari ekin diogu azken egunotan.

Orain dela aste bat 172 argazkiz osaturiko bosna argazki bilduma GureGipuzkoara igotzeari ekin geniolarik, bildumen informazioa osatu eta katalogatze lanak bukatu berri ditugu. Katalogatze lanetan Dantzan.com atariko Oier Araolaza eta SudOuest egunkariko Marcel Bedaxagar kazetariaren laguntza ikaragarri baliagarria eskuratu digute: MILESKER!!!

Aipaturiko bost bilduma hauek, Javier Garayalde kulturzale donostiarrak 1971 eta 1972. urteetan atera zituen eta modu publikoan lehen aldiz ikusten direla esateko moduan gaude. Tartean altxor preziatuak dituzue. Aipatzekoak Ez Dok Amairu taldeak  eta Argia Dantza Taldeak Donostiako Trinitate plazan 1971. urtean Euskal Jaien inguruan emandako ekitaldienak, eta 1972. urtean Altzürüküko gazteek Mendikotan egindako maskaradena, tartean Pierre Bordazarre, Etxahun Iruri xirulari lanetan ikustea dugularik.

Bilduma bakoitzak blog honetan berezko sarrera merezi badu ere, Dantzan.com atariko lagunek aurreratu zaizkigu eta zenbait ohar zinez aberasgarri egin dituzte jada bilduma hauen inguruan. Aipatzekoak dira Argia Dantza Taldeari eta Altzürüküko gazteek Mendikotan egindako maskaradei eskainitakoak.

Bilduma hauek guztiak CC-BY-SA baimenpean eskuragarri dituzue, noski.

 

2008ko urtarrilean EEBBetako Library Of Congress(LOC) liburutegiak atal berri bat ireki zuen Flickren. Bere esku zeuden eta Egiletza Eskubide Ezagunik gabeko bilduma eta argazkiak erakusteko erabiltzen zuen/duen gunea.

Bere atzetik hamaika izan dira Flickr.TheCommons ekimenera batu diren museo eta kultur ekintzaileak.
 

Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura eta Euskara Departamentuan Flickr.TheCommons hasieratik gertutik jarraitu dugun ekimena izan da, are eta gehiago, aurten beraiekin harremanetan jartzeko asmoa baigenuen gure edukiak beraien atarian partekatzen asteko asmoarekin. 

Flickr.TheCommonsek duen balio erantsi handiena, urteetan erakunde publikoetako teknikariek landu duten katalogazio profesionala, erabiltzaileek egiten duten katalogazio amateurrarekin uztartzen dela da. Beraien webgunean jarri duten oharraren arabera 2010. urterako aukera hori erabiltzerik ez da izango eta etorkizunean... auskalo.

Agerikoa zen Yahoo! bezalako enpresa komertzial batentzat TheCommons bezalako azpiegitura bat mantentzearen "zakarraren" itzulera zaila izan behar zuela derrigorrez. 2008ko abenduan bere buru zen George Oatesen kaleratzeak ere ekimenaren inguruan egon zitezken zalantzak areagotu ziren. Egun hauetan zalantzak argitu direla dirudi.

2009/02/01 eguneraketa:

Flickr to double its Commons collection

Coryk badio, sinistu beharko diogu.

Interneten pil-pilean dagoen gai bat eta etorkizunean indar gehiago izango duena, informazioaren geokokapenarena da: edukiak eta informazioa mapetan tajuz kokatuta izatearena alegia. Zentzu horretan, arestian aipatu dudan etxean egindako katalogazio "klasikoak" ez du kontuan izan edukien geokokapena eta GureGipuzkoarekin hasi garenean lan hau egiteke zegoen: Geokokapen guztiak 0tik hasi genituen, argazki bakoitza banan-bana eta eskuz kokatzen hasi ginelarik. Blogeko sarrera hau idazten ari garenean GureGipuzkoan 19522 argazki daude orotara bildurik, horietatik 6701 geokokaturik baino ez daudelarik. 

Geokokapenak egiteko garaian, guretzat abantaila haundia izan da Gipuzkoako Datu Espazialen Azpiegitura taldeak egindako lanari esker beraien mapak eskaintzeko aukera izatea, lan talde hau Mugikortasuneko eta Lurralde Antolaketako Departamentuaren pean dago eta beste zerbitzu komertzialei ezinezkoa zaien Gipuzkoako lurralde osoaren gaineko definizio maila eskaintzen baidigu.

Ta zeintzu dira argazki bat geokokatzerakoan erabiltzen ditugun irizpideak? Lehenik eta behin gure teknikariek argazkian agertzen den lekua ezagutzea, bigarrenik, erabiltzaileek proposatzen dizkiguzuen geokokapenak, eta azkenik Google Maps eta B5M mapek eskaintzen diguten online laguntza. 

Bilduma ofizialetako argazki bakoitzari dagokion fitxan geokokapena ezartzen badugu, lekua 100% ezagutzen dugulako da, ez bagaude erabat ziur ez dugu kokatzen. Lekua ezagutzen badugu, argazkia ateratako lekuan markerra kokatzen dugu eta ez agertu daiteken elementuaren gainean. Honen adibide bat jartze aldera, 1914. urtean Indalecio Ojangurenek Hernialdeko elizari ateratako argazkia dugu. Ikusi dezakezuen bezala, argazkia mapan kokatzerakoan ez dugu kokatu elizaren gainean, aldiz, argazkia ateratzerakoan Indalecio zegoen lekua baizik. Agerikoa da metodologia hau ez dela zeharo ziurra, kaso egin gainera, markerra dagoen lekuaren eta elizaren artean eraikin berri bat dagoela eta gaur bertara joango bagina ezinezkoa izango litzatekela argazki hau ateratzea, baina argazkiaren perspektiba eta elizara arteko distantziari erreparatzen badiogu, Indalecio markerra ezarri dugun lekuan zegoela esan genezake. 

Hala ere, gure teknikariek GureGipuzkoan agertzen diren kokapen guztiak ezagutzea ezinezkoa dela agerikoa da. Alde batetik ezjakintasun soilagatik eta bestetik paisaia eta lekuak urteen poderioz aldatu egin direlako eta ez dutelako 2010. urtean duten itxura. Adibideak dozenaka daude, baina bat jartze aldera, Larrabetzuko baserri hau aipatuko genuke:
 

Larrabetzun non aterata dago? Zein baserri da? Burdinezko Gerrikoaren porlanezko bunker hori oraindik bertan al da? Auskalo...
Zentzu horretan, mota honetako informazioa osatzeko garaian erabiltzaileengandik informazio osagarria jasotzea ezinbestekoa suertatzen da. Honen adibide garbia, Usurbilgo Saizar Sagardotegian Sigfrido Koch argazkilariak ateratako argazkiari "Jakoba" erabiltzaileak egindako ekarpena dugu:

 

Jakobak eskaintzen digun bezalako informazioa jaso ezean, ezinezkoa zaigu tajuzko geokokapena egitea.

Azkenik, Google Maps eta B5M mapak erabiliz kokatzen ditugun argazkiak ditugu. Gipuzkoan kokaturik dauden argazkiak B5M mapen bitartez egiten dugularik, Gipuzkoatik at dauden argazkiak Google Maps eta bere StreetView tresna erabiliz hainbat argazki geokokatu ditugu.

Google StreetView erabiliz geokokatu ditugun bosna argazki, Nafarroako Untzue herrikoak izan dira. Kasu egin, GureGipuzkoan geokokapenez arduratzen diren teknikarietatik inor ez dela Orbaibar ibarreko Untzuen izan, baina Google StreetView erabiliz, azpiko 1930. urteko Indalecio Ojangurenen argazkian gurutzea oraindik bertan dagoela ikusi daiteke eta ondorioz geokokapen zehatz bat ezartzeko aukera izan dugu:

Untzue 1930. urtean.
 

Untzue 2009. urtean.

GureGipuzkoak zazpi hilabete bete dituenean makina bat dira gure begiek ikusi dituzten altxorrak. Alde batetik, urteetan Kultura eta Euskara Departamentuan zaindu, katalogatu eta prestatu diren edukiak, baina baita ere erabiltzaile eta herritar soilak erakusten dituztenak.

Azken honen adibide txundigarria Ormaiztegiko Ander Yurrita eta Heliodoro Etxeberriak osatzen duten bikotea dugu. Bakoitzak bere eremuan, baina biek izan dute gure egunerokotasunean dugun ondarea zaindu, bildu eta jasotzeko grina eta afizioa. Anderrek Ormaiztegi eta inguruko herrietako argazki zaharrak 2006. urtean biltzeari ekin bazion, Heliodorok aldiz, 50. hamarkada ezgeroztik egutegi, komiki, bolaluma eta makina bat egunkari biltzeari ekin dio.

Anderrek eta Heliodorok bildutako argazkiekin eta Ormaiztegiko Udalaren laguntzarekin erakusketa txundigarria antolatu zuten azaroa eta abenduaren artean Udalak utzitako lokal batetan eta herriko eta kanpoko dozenaka lagunek ikusteko aukera izan zuten.

Erakusketan erakusten ziren argazkiak herritarrek Anderri eta Heliodorori utzitako argazkiak dira, beraiek digitalizatu, jabeei originalak itzuli eta herritarren laguntzarekin informazioa osatzea lortu delarik, Ormaiztegiko eta inguruetako herrien ondare grafiko eta altxor oso preziatua biltzea lortu delarik. Argazki horietako gutxi batzu, Anderrek ayurrita ezizenpean gure gozagarri partekatzeari ekin dio.

GureGipuzkoa kudeatzen dugun lan taldetik gure eskerrik beroenak eman nahi dizkiegu Heliodoro eta Anderri urteetan egindako lan ixil, apal eta preziatuagatik. Biba zuek!



GureGipuzkoa.net | Argazki zaharren erakusketa. © CC BY-SA: Xabier Eskisabel


GureGipuzkoa.net | Erakusketa. © CC BY-SA: Xabier Eskisabel


GureGipuzkoa.net | Argazki zaharren erakusketa. © CC BY-SA: Xabier Eskisabel

GureGipuzkoaren "beta" ezizenari kaso eginez, bere etengabeko hobekuntzan murgildurik jarraitzen dugu.
Gure teknikariekin batera landu ditugun eta jada erabiltzaile guztiontzako eskuragarri dauden azkeneko tresnak aipatzealdera, bi azpimarratu nahiko genituzke: Galerien bisualizazioaren hobekuntza eta argazkiak blog eta webguneetan txertatzeko garaian beharrezko kodearen prestaketa. 

Erabiltzaileok gure argazki sortak sailkatzerakoan bi tresna nagusi ditugu: Albumak eta galeriak. Albumekin, erlazionaturiko gaia duten argazkiak talde batean "sartzeko" aukera dugu. Argazki berbera album ezberdinetan egoteko aukera ere badagoelarik.
Bestea modua galeriena da. Galeria eta album bitartez argazkiak sailkatzea bateragarria delarik,  galerien bitartez gure edukia bisualizatzeko  bi baliabide "grafikoagoak" ditugu eskura: Diaporama eta Flash bitartezko aurkezpenak.

Adibide batzu aipatzealdera, Txerrizaleok Elkarteko txerri hazienda pare baten argazkiekin osatutako argazki sorta berbera diaporama bezala eta Flash aurkezpenak ditugu ikusgai.

Ander Yurritak aldiz, bere Beizamako baserrien argazkien galeria ere, diaporama edo Flash aurkezpen bezala bisualizatzeko aukera eskaintzen du.
 

GureGipuzkoan ikusten dugun argazki bat beste edozein blog edo webgunean txertatu nahi badugu eta argazkiaren egiletza eta erabilpen eskubideak modu egokian egin daitezten, argazki bakoitzaren fitxan, argazkia txertatzeko beharrezkoa den kodea ezarri diogu argazki bakoitzari.  Beharrezko kodea argazkiaren lizentziaren aldamenean "Argazki hau erabiltzeko" testuan klikatuz agertuko zaizue. Azpikaldean horren lehenengo adibide praktikoa duzue:


GureGipuzkoa.net | Txapartegi baserria. © CC BY-SA: Ander Yurrita